KHCN nỗ lực phục vụ phát triển kinh tế-xã hội

Ngày đăng :17-05-2018


Lâu nay, nhiều người vẫn nghĩ khoa học và công nghệ (KH-CN) là chuyện trừu tượng, phức tạp, thậm chí còn cho rằng đó là vấn đề của những nước lớn, những nước phát triển. Nhưng ở chiều ngược lại, chính những người lao động thực sự, những nhà khoa học, doanh nhân và các lực lượng lao động khác... mới là chủ thể của sáng tạo, đổi mới, những hoạt động KH-CN và sáng tạo của họ mang lại giá trị gia tăng rất lớn.


Những kết quả đáng ghi nhận


Tại Gia Lai, cách đây hơn 2 thập kỷ, công nghệ chế biến gỗ của Hoàng Anh Gia Lai đã đứng hàng đầu trong ngành công nghiệp chế biến gỗ của Việt Nam và khu vực. Mới đây, trong chuỗi các sự kiện APEC 2017 diễn ra tại Việt Nam có một doanh nhân Gia Lai được Ủy ban Quốc gia APEC 2017 công bố là một trong 8 nhà tài trợ chính, được Thủ tướng vinh danh, đó là ông Thái Như Hiệp-Giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hiệp Gia Lai với thương hiệu cà phê L’Amant-thức uống chính trong chuỗi các sự kiện của APEC. Đây là sản phẩm được sản xuất theo quy trình công nghệ sạch, chế biến trên dây chuyền công nghệ tự động của Đức.

 

Sở Khoa học và Công nghệ ký kết quy chế phối hợp với Tỉnh Đoàn.Ảnh: L.T.N

Gần đây nhất, các dự án như Nhà máy Chế biến Hoa quả của Công ty cổ phần Thực phẩm Xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO) đang triển khai tại huyện Mang Yang hay dự án Nhà máy Điện mặt trời Krông Pa của Công ty cổ phần Điện Gia Lai... đều sử dụng công nghệ rất tiên tiến, nhập khẩu từ những nước phát triển.
Có thể thấy, hoạt động KH-CN trên địa bàn tỉnh trong những năm qua có nhiều kết quả nổi bật, thể hiện rõ ở việc thực hiện các nhiệm vụ: hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách trong tăng cường tiềm lực cho KH-CN; định hướng nghiên cứu các lĩnh vực ứng dụng vào sản xuất sớm tạo ra giá trị gia tăng; phối hợp kết nối, tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong triển khai các nhiệm vụ KH-CN; thúc đẩy phát triển các tổ chức hoạt động KH-CN, nhân lực KH-CN và doanh nghiệp KH-CN; hướng dẫn, thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, chuyển giao ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ cho các địa phương, khuyến khích và hợp tác nghiên cứu, chuyển giao các công nghệ đến người dân và doanh nghiệp để ứng dụng vào sản xuất... Từ đó đưa KH-CN trở thành yếu tố quan trọng nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh của sản phẩm hàng hóa; triển khai ứng dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2008 trong phục vụ cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ phát triển doanh nghiệp, đặc biệt là phong trào khởi nghiệp, về giải thưởng chất lượng quốc gia và tham gia kết nối cung cầu công nghệ. Ngành KH-CN cũng đã kịp thời tham gia ứng phó với các sự cố phát sinh như hạn hán, tình trạng hồ tiêu chết và đề xuất các giải pháp phát triển bền vững.
Trong lĩnh vực sản xuất nông-lâm nghiệp, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn và phát triển của địa phương, từ năm 2010 đến nay đã có hàng trăm nhiệm vụ KH-CN cấp tỉnh, cấp cơ sở hỗ trợ các ngành, các huyện, thị xã, thành phố; nhiều dự án sản xuất cũng được hỗ trợ triển khai thực hiện. Trong đó, đề tài, dự án trong lĩnh vực nông-lâm nghiệp đã được quan tâm đầu tư mạnh mẽ với kinh phí hàng năm chiếm trên 50% tổng số kinh phí sự nghiệp KH-CN của tỉnh, góp phần chuyển giao các công nghệ giống, quy trình sản xuất, chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi, nâng cao hiệu quả sản xuất, xây dựng thương hiệu, phát triển bền vững, thực hiện mục tiêu xóa đói giảm nghèo...
Trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, xây dựng, ngành KH-CN đã triển khai chương trình hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các giải thưởng chất lượng quốc gia, kết nối các cung cầu công nghệ cho doanh nghiệp, hỗ trợ các doanh nghiệp về tiêu chuẩn, quy chuẩn, đo lường, chất lượng sản phẩm hàng hóa, nghiên cứu các giải pháp công nghệ làm đường giao thông nông thôn bằng cách kết hợp phụ gia DZ33.
Trong lĩnh vực văn hóa-xã hội, quốc phòng-an ninh, ngành đã triển khai trên 70 nhiệm vụ khoa học cấp tỉnh nghiên cứu theo các nhóm ngành, lĩnh vực.
Những năm gần đây, lĩnh vực công nghệ và công nghệ thông tin, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp cũng được đặc biệt coi trọng. Đến nay đã có gần 20 ngàn ha cây công nghiệp ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm, một số các doanh nghiệp đã đi đầu trong áp dụng cơ giới hóa, xây dựng cánh đồng mẫu lớn (Nhà máy Đường An Khê, Nhà máy Đường Ayun Pa), nhiều doanh nghiệp đã ứng dụng nông nghiệp thông minh trong sản xuất hồ tiêu như Công ty Olam tại Chư Pưh… Hàng năm, ngân sách tỉnh và kinh phí sự nghiệp KH-CN đã hỗ trợ đầu tư rất lớn cho hạ tầng công nghệ thông tin.
Đây là cơ sở để triển khai cải cách hành chính, chính phủ điện tử, đô thị thông minh và các nội dung tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 (4.0); xây dựng các hệ thống giám sát công nghệ GIS về cảnh báo cháy rừng, hạn hán; các hoạt động hỗ trợ đào tạo khởi nghiệp, tạo ra những đột phá, giải pháp mới trong lao động sản xuất trên địa bàn tỉnh.
Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2008 trong phục vụ cải cách thủ tục hành chính cũng đã được triển khai đến tất cả 222 xã, phường, thị trấn. Hiện tất cả các cơ quan hành chính cấp tỉnh, UBND cấp huyện và cấp xã đã cơ bản công bố và áp dụng hệ thống quản lý này, góp phần đáng kể trong cải cách hành chính, nhất là tại cơ sở.
Bên cạnh đó, ngành cũng tăng cường hợp tác nghiên cứu, thu hút các nguồn lực trí thức chất lượng cao, nhiều kinh nghiệm kể cả trong nước và quốc tế về tỉnh để nghiên cứu và đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế-xã hội. Điển hình là các nhóm nghiên cứu của Đại học Tôn Đức Thắng, Ban Quản lý Khu Nông nghiệp Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Đại học Canberra (Úc)…
Cần đầu tư đúng mức


Nhìn chung, hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trên địa bàn tỉnh thời gian qua đã bám sát thực tiễn hơn, phục vụ trực tiếp cho mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội, chuyển dịch theo hướng nâng cao tính ứng dụng, hiệu quả. Tuy vậy, hoạt động này vẫn còn tồn tại, hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và nhu cầu quản lý. Một số hoạt động quản lý như tiêu chuẩn, đo lường chất lượng, sở hữu trí tuệ chưa được tổng kết kịp thời để đưa ra các giải pháp phù hợp; hoạt động chuyển giao công nghệ, kết nối cung cầu công nghệ chưa được tổ chức thường xuyên và chưa tạo ra được sự quan tâm lớn; việc chuyển giao và ứng dụng kết quả nghiên cứu còn gặp nhiều khó khăn, chưa có sự tham gia tích cực của doanh nghiệp. Ngoài ra, một số nghiên cứu chưa gắn với thị trường và chưa có cơ chế hỗ trợ tài chính trong ứng dụng chuyển giao; các quy trình thủ tục về tài chính trong việc thanh-quyết toán nhiệm vụ KH-CN còn khá phức tạp, gây khó khăn cho cơ quan chủ trì, chủ nhiệm và cả cơ quan quản lý.
Phát huy các kết quả đã đạt được và chủ động khắc phục các tồn tại, hạn chế, ngành KH-CN Gia Lai sẽ tiếp tục bám sát và thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm sau:
Một là, tập trung tham mưu công tác quản lý nhà nước về KH-CN, thực hiện chức năng hướng dẫn và kiểm tra nhà nước về các hoạt động khoa học công nghệ, tiêu chuẩn, đo lường chất lượng, sở hữu trí tuệ, triển khai hệ thống quản lý chất lượng ISO trong hoạt động của các cơ quan hành chính.
Hai là, tham mưu ban hành các cơ chế chính sách thuận lợi, sát với thực tiễn địa phương về hoạt động KH-CN; trình phê duyệt quy hoạch và lập kế hoạch triển khai thực hiện quy hoạch KH-CN, quy hoạch nông nghiệp công nghệ cao, phát triển các tổ chức hoạt động KH-CN, các doanh nghiệp KH-CN, lấy doanh nghiệp là trung tâm hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo, giúp họ tiếp cận các chính sách ưu đãi để phát triển; đặc biệt, cần quan tâm đến vai trò và nội dung các hoạt động KH-CN tại cơ sở.
Ba là, trong hoạt động nghiên cứu cần tập trung xác định các nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm để giải quyết những vấn đề có tính liên vùng, tính trung và dài hạn để phát triển bền vững, khai thác được tiềm năng thế mạnh của địa phương như: nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ thông tin và hạ tầng công nghệ thông tin, du lịch và dịch vụ, chất lượng nguồn lao động và năng suất lao động... Bám sát thực tiễn, bám sát quy luật thị trường, tạo điều kiện để “3 nhà” (nhà khoa học, Nhà nước, nhà sản xuất) phối hợp tốt để nghiên cứu, chuyển giao KH-CN.
Bốn là, phải đặc biệt quan tâm đến vai trò của công nghệ trong hoạt động, sản xuất kinh doanh của bất kỳ ngành, lĩnh vực nào, đặc biệt là trong sản xuất nông-lâm nghiệp, coi trọng vấn đề công nghệ trong kêu gọi và triển khai các dự án đầu tư. Cần khảo sát hàng quý, hàng năm trên địa bàn tỉnh về nhu cầu công nghệ, khảo sát thẩm định các nguồn “cung” công nghệ để tổ chức các hội chợ công nghệ, hội thảo trình diễn, giao dịch công nghệ vào địa bàn phục vụ sản xuất, nâng cao năng suất lao động.
Năm là, phát huy tối đa năng lực của đội ngũ trí thức, các nhà khoa học tại địa phương kết hợp hợp tác nghiên cứu, chuyển giao của đội ngũ các nhà khoa học, các nhóm nghiên cứu trong và ngoài nước tại các trường đại học danh tiếng như: Đại học Tôn Đức Thắng, Đại học Canberra (Úc), Học viện Nông nghiệp Việt Nam... để nghiên cứu, chuyển giao công nghệ cũng như kết nối, kêu gọi đầu tư vào địa bàn tỉnh.
Sáu là, bám sát sự chỉ đạo của UBND tỉnh, Bộ KH-CN, tranh thủ sự hỗ trợ của các cục, vụ, viện KH-CN, các bộ, ngành Trung ương trong định hướng, hướng dẫn chuyên môn, hỗ trợ các đầu tư dự án tăng cường tiềm lực KH-CN, các nhiệm vụ khoa học cấp quốc gia, các dự án thuộc chương trình nông thôn miền núi, các chương trình dự án bảo tồn gen, các quỹ hỗ trợ đổi mới công nghệ quốc gia, các chương trình và quỹ hỗ trợ khác của Trung ương để tạo điều kiện cho Gia Lai thêm cơ hội phát triển.
Bảy là, nhân lực toàn ngành cần tăng cường nhận thức sâu sắc về vai trò của KH-CN, tập trung đẩy mạnh cải cách hành chính, kiện toàn bộ máy, nâng cao tính tự chủ các đơn vị sự nghiệp công lập, năng động, sáng tạo, xây dựng tác phong lề lối làm việc trong hoạt động KH-CN, nghiêm túc, trung thực trong nghiên cứu và hoạt động. Tăng cường sự phối hợp, kết nối giữa KH-CN với các ngành kinh tế-xã hội của tỉnh và các huyện, thị xã, thành phố để KH-CN được phục vụ, hỗ trợ, qua đó cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ chung.

 

Tác giả bài viết: Lưu Trung Nghĩa
Nguồn: Tổng hợp
Thống kế truy cập
  • Đang truy cập: 1152
  • Tháng hiện tại: 322099
  • Tổng lượt truy cập: 25312875

Những tin mới hơn

Có thể bạn chưa xem ?

 

Hinh gioi thieu
Lên đầu trang